İzmir Büyükşehir Belediyesi, engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütmeye devam ediyor. Kent genelinde istihdamdan eğitime, sosyal hayattan kültür ve sanata kadar pek çok alanda verilen hizmetlerle engelli yurttaşların toplumsal hayata eşit ve aktif katılımı destekleniyor.
Belediyenin Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü çatısı altında yürütülen projelerde, engelli bireyler ve bakım verenlerinin kentteki imkanlardan eşit yararlanması için erişilebilir ve kapsayıcı hizmetler sunuluyor. Toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi ve birlikte yaşam kültürünün yaygınlaştırılması da bu çalışmaların öncelikleri arasında yer alıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Engelli Hizmetlerine Yönelik İzmir Yaklaşımı ve Eylem Planı’nı hayata geçirdi. Yedi ana amaç, 22 alt hedef ve 90 faaliyetten oluşan plan; engelli bireyler, aileleri, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerin katkılarıyla hazırlandı. Bu plan, erişilebilirlikten istihdama, eğitimden sosyal yaşama kadar birçok alanda yerel düzeyde bütüncül bir yol haritası oluşturuyor.
Kentte engelli bireyler ve ailelerine yönelik Konak, İnciraltı, Örnekköy, Yurdoğlu ve Limontepe gibi noktalarda hizmet merkezleri faaliyet gösteriyor. Bu merkezlerde eğitim ve atölye çalışmaları, ulaşım ve erişilebilirlik projeleri, kültür-sanat etkinlikleri, mesleki ve sosyal rehabilitasyon, destekli istihdam programları, farkındalık çalışmaları, ebeveyn eğitimi ve engelli kadın sağlığı gibi birçok alanda hizmet veriliyor. Ayrıca, İzmir Dokunulabilir Engelsiz Modern Sanatlar Müzesi, Destekli İstihdam Ofisi ve Tekerlekli Sandalye Bakım İstasyonları ile engellilere yönelik ulaşım hizmetleri de sunuluyor.
İşitme engellilere destek amacıyla kurulan Türk İşaret Dili Birimi, belediye bünyesindeki işaret dili tercümanları ile kamu ve özel kurumlarda iletişim desteği sağlıyor. Birim, işitme engelli yurttaşların hizmetlere eşit erişimini kolaylaştırmayı ve Türk İşaret Dili kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Türkiye’de ilk kez İzmir’de kurulan Destekli İstihdam Ofisi ise nöroçeşitli bireyler ve zihinsel engellilerin istihdamına katkı sunuyor. Ofis bünyesindeki İŞ-İN programı ile gençlere özgeçmiş hazırlama, iş arama, işyeri kuralları ve iletişim gibi konularda üç ay süren eğitimler veriliyor.
Belediye, Başbakanlık Özürlüler İdaresi tarafından “Engelli Dostu Belediye” olarak seçildi. Toplu ulaşımda otobüs filosunun büyük kısmı engelli erişimine uygun hale getirildi. Yüzde 40 ve üzeri engelli raporu olan yurttaşlar Engelli İzmirim Kartı ile ücretsiz toplu taşımadan yararlanırken, ağır engellilere refakat edenler için de ücretsiz refakatçi kartı sunuluyor.
2013 yılında başlatılan Kırmızı Bayrak uygulamasıyla, erişilebilir kamuya açık alanlar ve ulaşım araçları denetlenerek Kırmızı Bayrak ile ödüllendiriliyor. Bugüne kadar 95 yere bu bayrak verildi. Ayrıca, Selçuk Pamucak, Gümüldür Sunal Tülbentçi, Seferihisar Akarca, Çeşme Ilıca, Karaburun Ardıç ve Dikili Halk plajları denize iniş rampalarıyla erişilebilir hale getirildi.
Belediye, 2025 yılında engelli bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla akülü ve manuel tekerlekli sandalye, engelli puseti, görme engelli bastonu, hasta yatağı, havalı yatak, sünger yatak ve hasta bezi gibi toplam 77 bin 859 adet medikal malzeme desteği sağladı.
Afet İşleri Dairesi Başkanlığı’nın koordinasyonunda başlatılan Kapsayıcı Afet Bilinci Eğitim Projesi ile engelli bireyler ve bakım verenlerine afet öncesi, anı ve sonrası süreçlerde güvenli hareket etmeleri için eğitim veriliyor. Ayrıca, kent genelinde engelli veri tabanı oluşturulmasına yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.
Toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla Örnekköy ve Limontepe Farkındalık Merkezlerinde, engeli olmayan yurttaşlara yönelik interaktif öğrenme ve deneyim alanları sunuluyor. Bu merkezlerde çeşitli engel türlerine dair bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları gerçekleştiriliyor. 2025 yılında bu eğitimlere toplam 7 bin 200 kişi katıldı.
Karşıyaka’da hizmete açılacak Otizm Etkinlik Merkezi, otizmli bireylere yönelik kısa süreli etkinlikler ve aile desteği sağlayacak. Merkez, Ebeveyn Bilgi ve Eğitim Merkezi’nin sorumluluğunda faaliyet gösterecek.
2024 yılı 3 Aralık Dünya Engelliler Günü etkinliklerinin logosu olarak uğur böceği seçildi. Uğur böceği, farklı engellilik türlerinin ve görünmeyen engellerin çeşitliliğini ve değerini simgeliyor. Logoda yer alan renkler ise fiziksel farkındalıktan nöroçeşitliliğe, ruhsal sağlıktan kronik ve geçici durumlara kadar çeşitli alanları temsil ediyor. “Farkında olalım, birlikte olalım” sloganıyla, empati, katılım ve erişilebilirliğe dayalı bir farkındalık kültürü hedefleniyor.
